Pamięci Marka Edelmana

Bezkompromisowy, szorstki, nie przebierał w słowach, mądry.
Ci, którzy znali go z czasów Getta, pamiętają rzecz najważniejszą: nawet w piekle każdy czuł się przy nim bezpiecznie. Na minutę, dwie, miesiąc - nieważne. Grunt, że nie było się pohańbionym paniką. Marek Edelman taki już był, powodował coś takiego, że w piekielnych chwilach czuło się najwyżej spokojny, ludzki, śmiertelny strach. Niebo w piekle.
Hanna Krall:
"Jego organizm nie wytwarzał dwóch uczuć - strachu i głodu, a są to uczucia najbardziej poniżające człowieka. Marek Edelman nigdy nie był poniżony i bardzo zależało mu na tym, by nie poniżano innych. Dlatego jako lekarz przeprowadzał ludzi przez śmierć tak, żeby się nie bali. (...) dowiedziałam się, że nie żyje. Pomyślałam - i kto się teraz zajmie naszym umieraniem?"
*
Adam Żuczkowski, częsty, coroczny kazimierski gość, napisał
Markowi Edelmanowi „Charona":

„Zbratany ze śmiercią,
jak Charon
przeprowadzałeś ludzi
na drugi brzeg.

Mówiłeś - z głodu można
zrobić wszystko. Sprzedać siebie,
wydac brata, matkę swoją.
Można pójść na śmierć
po skazę
nieludzkiej już godności.

Jak chaper na chleb
rzucałeś się na wolność,
by ugryźć -
ocaliś człowieka
w człowieku.

Mówiłeś w marcu - nie wyjadę,
bo kto będzie pilnował grobów -
wolności?
Kto pójdzie
na Umschlagplatz pamięci?

Tu Ojczyzna nasza,
gdzie groby niewidzialne.

Mówiłeś - nie trzeba ich nipokoić.
Nich leżą tu, gdzie padli
ze swoją bronią bezbronną,
bez naboi.
Tu wszędzie w powietrzu -
macewy, kamienie.
Niech miasto będzie cmentarzem.
Ulice - to aleje zapomnienia,
mosty przez Styks.

Zbratany ze śmiercią,
jak Charon -
lekarz skołatanych dusz,
przeprowadzałeś ludzi
na drugi brzeg
nie - ludzkiej już nadziei.


Wolsztyn, 05.10.2009


bg

Bożena Gałuszewska KazimierzDolny KazimierzDolny Kazimierz Dolny

 

 

Wyszukiwarka

Aktualności

2012-05-19
Od 19 maja w Kolegium Sztuk Pięknych przy ul. Nadwiślańskiej eksponowane są prace, które wpłynęły na konkurs na koncepcję architektoniczną obiektu Gminnego Zespołu Szkół. Projekty można oglądać do 26 maja codziennie (z wyłączeniem 21 maja) w g. 10.00-18.00. Dyskusja pokonkursowa odbędzie się 26 maja w KSP o g. 12.00.
2012-05-19
19 maja 2012 r. o g. 20.00 na rynku odbędzie się wieczór filmowy połączony z akcją charytatywną na rzecz odbudowy szkoły. Wystąpi Poznańska Orkiestra Kameralna pod dyrekcją Macieja Sztora, w programie koncert muzyki Jana A. P. Kaczmarka oraz utwory z repertuaru światowej muzyki filmowej.
2012-05-17

 

Strona 1 z 114  > >>